Balochistan: బలూచిస్థాన్ రక్తపాతం.. పాక్ ఆరోపణలను ఖండించిన భారత్.. అసల కథేంటి?

బలూచిస్థాన్ మరోసారి రక్తపాతంతో అట్టుడికింది. పాకిస్థాన్‌లోనే అతిపెద్ద ప్రావిన్స్ అయిన బలూచిస్థాన్‌లో ఒకేసారి 14 నగరాల్లో జరిగిన దాడులు అక్కడి భద్రతా పరిస్థితులు ఎంతగా దిగజారిపోయాయో స్పష్టంగా చూపించాయి. ‘బలూచ్ లిబరేషన్ ఆర్మీ’గా పిలవబడే బీఎల్ఏ ఈ దాడులకు బాధ్యత వహించినట్టు పాక్ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఈ ఘటనల్లో సుమారు 33 మంది సామాన్య పౌరులు, భద్రతా సిబ్బంది ప్రాణాలు కోల్పోగా, ప్రతిగా పాక్ సైన్యం జరిపిన ఆపరేషన్లలో 130 మందికి పైగా తీవ్రవాదులు హతమయ్యారని ఇస్లామాబాద్ ప్రకటించింది. ఈ రక్తపాతానికి భారతే కారణమంటూ పాక్ నేతలు ఆరోపణలు చేయడం, వాటిని భారత్ తీవ్రంగా ఖండించడం వల్ల ఈ వ్యవహారం అంతర్జాతీయ రాజకీయ రంగును అద్దుకుంది.

బలూచిస్థాన్ సమస్య కొత్తది కాదు. దశాబ్దాలుగా ఈ ప్రాంతంలో అసంతృప్తి, తిరుగుబాటు, అణిచివేత ఆరోపణలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. సహజ వనరులు సమృద్ధిగా ఉన్నప్పటికీ, స్థానిక బలూచ్ ప్రజలకు అభివృద్ధి ఫలాలు అందడం లేదన్న భావన అక్కడ బలంగా ఉంది. గ్యాస్, ఖనిజాలు, పోర్టులు వంటి కీలక వనరులు కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆధీనంలో ఉండటం, స్థానికులకు తగిన వాటా లేకపోవడం వల్ల అసహనం పెరిగిందన్న విమర్శలు ఉన్నాయి. దీని కారణంగానే బీఎల్ఏ లాంటి గ్రూపులు ఆయుధపోరాటాన్ని ఎంచుకున్నాయి. పాక్ ప్రభుత్వం వీటిని ఉగ్రవాద సంస్థలుగా చూస్తుండగా, కొందరు బలూచ్ కార్యకర్తలు వీటిని హక్కుల కోసం పోరాడుతున్న ఉద్యమాలుగా అభివర్ణిస్తారు. ఈ రెండు దృక్కోణాల మధ్యే బలూచిస్థాన్ ఎప్పటికప్పుడు హింసా చక్రంలో చిక్కుకుంటోంది.

తాజా దాడులు కూడా ఇదే నేపథ్యాన్ని గుర్తుచేశాయి. ఒకేసారి 14 నగరాల్లో దాడులు జరగడం పాక్ భద్రతా వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. ఈ స్థాయిలో సమన్వయంతో దాడులు చేయడం వెనుక బలమైన నెట్‌వర్క్ ఉందని పాక్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. అయితే ఇలాంటి ప్రతి ఘటన తర్వాత పాక్ నేతలు బాహ్య శక్తుల పాత్ర ఉందని ఆరోపించడం పరిపాటిగా మారిందన్న విమర్శలు కూడా వినిపిస్తున్నాయి. ఈసారి కూడా అంతర్గత వ్యవహారాల మంత్రి మొహ్సిన్ నఖ్వీ, ఈ దాడుల వెనుక భారత్ హస్తం ఉందని బహిరంగంగా ఆరోపించారు.

ఈ ఆరోపణలకు భారత్ వెంటనే స్పందించింది. భారత విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ చాలా ఘాటుగా పాక్ వాదనలను కొట్టిపారేశారు. ప్రతిసారీ తమ దేశంలో ఏదైనా జరిగితే ఇతరులపై నిందలు వేయడం పాకిస్థాన్‌కు అలవాటుగా మారిందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఇది కేవలం నిరాధార ఆరోపణలే కాకుండా, పాక్ తన అంతర్గత వైఫల్యాల నుంచి ప్రజల దృష్టిని మళ్లించడానికి ఆడుతున్న పాత నాటకమని భారత్ అభిప్రాయపడింది. అసలు సమస్యను పక్కనపెట్టి, ఊహాజనిత శత్రువులను చూపించడం వల్ల బలూచిస్థాన్ ప్రజల నిజమైన బాధలు మరుగున పడుతున్నాయని భారత వైపు నుంచి విమర్శలు వచ్చాయి.

రణధీర్ జైస్వాల్ చేసిన మరో వ్యాఖ్య ఈ వ్యవహారంలో కీలకంగా మారింది. బలూచిస్థాన్‌లో జరుగుతున్న అణిచివేత, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనల గురించి ప్రపంచం మొత్తానికి తెలుసని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఇది పాక్‌కు కాస్త అసౌకర్యం కలిగించే వ్యాఖ్యగా భావించబడుతోంది. ఎందుకంటే గతంలో కూడా ఐక్యరాజ్యసమితి వేదికలపై, అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థల నివేదికల్లో బలూచిస్థాన్‌లో అదృశ్యాలు, బలవంతపు అరెస్టులు, సైనిక ఆపరేషన్లపై తీవ్ర ఆరోపణలు వచ్చాయి. పాక్ ప్రభుత్వం వీటిని ఖండించినప్పటికీ, ఈ అంశం అంతర్జాతీయంగా పూర్తిగా మరిచిపోలేదు.

ఇటు బలూచిస్థాన్ అంశం తరచూ రాజకీయ ఆయుధంగా మారుతోంది. పాక్ భారత్‌పై ఆరోపణలు చేయడం ద్వారా దేశీయంగా జాతీయవాద భావాలను రెచ్చగొట్టాలని చూస్తోందన్న అభిప్రాయం ఉంది. మరోవైపు, భారత్ మాత్రం ఈ ఆరోపణలను పూర్తిగా తిరస్కరిస్తూనే, పాక్ ముందు తన అంతర్గత సమస్యలను పరిష్కరించుకోవాలని సూచిస్తోంది. ఇది కేవలం దౌత్యపరమైన మాటల యుద్ధం మాత్రమే కాకుండా, రెండు దేశాల మధ్య ఉన్న లోతైన అనమ్మకాన్ని మరోసారి బయటపెట్టింది.

ఇదే సమయంలో మరో అంశం కూడా వార్తల్లో నిలిచింది. టీ20 వరల్డ్ కప్ వేదికల విషయంలో భారత్-పాక్ మధ్య నెలకొన్న వివాదం దక్షిణాసియా రాజకీయాలతో పాటు క్రీడా రంగాన్ని కూడా ప్రభావితం చేస్తోంది. ఈ టోర్నీకి సహ-ఆతిథ్య దేశంగా ఉన్న శ్రీలంక, ఈ వివాదంపై స్పందించింది. బంగ్లాదేశ్‌ను టోర్నీ నుంచి తొలగించడంపై తాము జోక్యం చేసుకోబోమని, భారత్, పాక్, బంగ్లాదేశ్ మూడు తమకు మిత్ర దేశాలేనని శ్రీలంక క్రికెట్ బోర్డు స్పష్టం చేసింది. ఇది శ్రీలంక తటస్థ వైఖరిని సూచిస్తుంది.

మొత్తంగా చూస్తే, బలూచిస్థాన్‌లో జరిగిన తాజా హింస ఒక ప్రాంతీయ సమస్యగా మొదలైనా, అది అంతర్జాతీయ దౌత్యం, మానవ హక్కులు, ప్రాంతీయ భద్రత వంటి అంశాలతో ముడిపడి పెద్ద చర్చకు దారి తీసింది.

పాక్ ప్రభుత్వం బాహ్య శత్రువులపై నిందలు వేస్తూ సమస్యను బయటకు నెట్టాలని చూస్తుండగా, భారత్ మాత్రం ఆ ఆరోపణలను ఖండిస్తూ బలూచిస్థాన్ ప్రజల అసలు సమస్యలపై దృష్టి పెట్టాలని పాక్‌కు సూచిస్తోంది. ఈ పరస్పర ఆరోపణల మధ్య నిజంగా నష్టపోతున్నది మాత్రం సాధారణ ప్రజలేనన్న వాస్తవాన్ని ఈ రక్తపాత ఘటన మరోసారి గుర్తు చేసింది. దక్షిణాసియాలో శాంతి, స్థిరత్వం సాధించాలంటే, నిందల రాజకీయాల కంటే సమస్యల మూలాలను పరిష్కరించడమే మార్గమన్న సందేశం ఈ పరిణామాలన్నింటిలోనూ స్పష్టంగా వినిపిస్తోంది.

ALSO READ: మనిషితత్వం, కుక్కతత్వం మధ్య యుద్ధం..! ఈ సమస్యకు అసలు మూలం ఓ దిక్కుమాలినతత్వం!