Archana 
ఒక్కసారి ఊహించండి..ఒక చెరువు మన భాదలు వింటుందంటే నమ్ముతారా..? భాధలు వినడమే కాదు మన కన్నీళ్లు కూడా తుడుస్తోంది..అది ఎక్కడో కాదండి..మణిపూర్(manipur) రాష్ట్రంలో ఒక అద్భుతమైన చోట నీళ్లు మాత్రమే కాదు మొత్తం దృశ్యం కూడా తేలుతూ ఉంటుంది. ఈ లేక్ ఆసియాలోనే అతిపెద్ద తాజా నీటి సరస్సు అలాగే ఈశాన్య భారత్లో అతిపెద్దది. దీని ప్రాంతం 250 నుంచి 500 చదరపు కిలోమీటర్ల వరకు మారుతూ ఉంటుంది. ఋతువులు మారినప్పుడు దృశ్యం మొత్తం మారిపోతుంది. కానీ దీని పేరు ‘కన్నీళ్ల లేక్’ అని అంటారు. మనిపూర్ ప్రజల ఇతిహాసాల్లో.. యుద్ధాలు.. సహజ విపత్తులు వచ్చినప్పుడు ప్రియులను.. కుటుంబాలను కోల్పోయినవారు ఈ లేక్ ఒడ్డున కూర్చుని ఏడుస్తూ గుర్తు చేసుకునేవారు. ఆ కన్నీళ్లు లేక్లో కలిసి దాని నీళ్లు ఎప్పటికీ ఆ బాధను భరిస్తూ ఉంటాయని ఒక భావోద్వేగ కథల సముద్రంగా మారాయని ప్రజలు నమ్ముతారు. ఈ లెజెండ్స్ జనరేషన్ల గుండెల్లో ఇప్పటికీ జీవించి లోక్టాక్ను కేవలం నీటి శరీరంగా కాకుండా మనిపూర్ సంస్కృతి హృదయంగా మార్చాయి. ఇది కేవలం ఒక లేక్ కాదు ప్రజల బాధలు.. ధైర్యం.. ప్రేమ కథల సాక్షిగా నిలిచింది.
ఫుమ్దీస్ అంటే?
మరోవైపు లోక్టాక్(Loktak) లేక్ ప్రపంచంలోనే ఏకైక తేలుతూ ఉండే ద్వీపాలతో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ ద్వీపాలు ‘ఫుమ్దీస్’ అని పిలుస్తారు. మొక్కలు.. మట్టి.. సేంద్రీయ పదార్థాలు కలిసి ఏర్పడిన తేలుతూ ఉండే భూములు. ఇవి లేక్ మీద తేలుతూ నీటి స్థాయిలు మారినప్పుడు మెల్లగా కదులుతూ ఉంటాయి. ఈ ఫుమ్దీస్ లోక్టాక్ను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రత్యేకమైనదిగా మార్చాయి. ఎందుకంటే మరో తాజా నీటి లేక్లో ఇలాంటివి లేవు. ఈ ఫుమ్దీస్ మీద ప్రజలు చిన్న గృహాలు కట్టుకుని చేపలు పట్టుకుని.. పొలాలు పండించుకుంటారు. ఇది మనిపూర్ ప్రజల జీవనాధారం. వారి రోజువారీ జీవితానికి మూలం. ఈ లేక్ వరదలను నియంత్రిస్తుంది. వాతావరణాన్ని సమతుల్యం చేస్తుంది. విద్యుత్ ఉత్పత్తి.. తాగునీరు.. సాగు.. చేపలు.. పర్యాటకం అన్నీ దీని ఆధారంగా ఉన్నాయి. మనిపూర్ ప్రజలు దీన్ని ‘లైఫ్లైన్’ అని పిలుస్తారు ఎందుకంటే దీని లేకుండా రాష్ట్రం ఊపిరి పీల్చదు.
డ్యాన్సింగ్ డీర్ అంటే?
ఇక మరో ఆసక్తికరమైన విషయమేంటంటే ప్రపంచంలోనే ఏకైక తేలుతూ ఉండే కైబుల్ జాతీయ పార్క్. ఈ పార్క్ లోక్టాక్ లేక్లోనే ఫుమ్దీస్ మీద ఏర్పడింది 40 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణం కలిగి ఉంది. ఇక్కడ మనిపూర్ రాష్ట్ర జంతువు ‘సంగై’ మృగం బ్రతికి ఉంటుంది దీన్ని ‘డ్యాన్సింగ్ డీర్’ అని అంటారు. ఎందుకంటే ఈ మృగం మృదువైన ఫుమ్దీస్ మీద నడుస్తుంటే అది నృత్యం చేసినట్టు కనిపిస్తుంది. సంగై అంతర్జాతీయంగా అరుదైన ముప్పుతప్పులో ఉన్న జాతి..ఇక్కడే దాని చివరి సహజ నివాసం. పార్క్లో 132 మొక్కలు.. 428 జంతువులు ఉన్నాయి. పక్షులు..చేపలు.. ఇతర జీవులు ఇక్కడ సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. 1990లో రామ్సార్ కన్వెన్షన్ కింద ఇది అంతర్జాతీయ ప్రాముఖ్యత పొందింది. ఎందుకంటే ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా అరుదైన జీవవైవిధ్యానికి ఆధారం.
మరోవైపు ఈ అద్భుత లేక్ ఇప్పుడు సమస్యల్లో పడింది. 2025లో జరిగిన అధ్యయనాల ప్రకారం చుట్టుపక్కల స్థిర్వతిలు.. వ్యవసాయం.. మార్చివేతలు.. కాలుష్యం వల్ల లోక్టాక్ జీవవైవిధ్యం తగ్గుతోంది. ఫుమ్దీస్ మళ్లీ మళ్లీ ఏర్పడటం ఆగిపోతోంది. నీటి కలుషితం పెరుగుతోంది. సంగై మృగాల సంఖ్య కూడా ప్రమాద స్థితిలో ఉంది. ప్రభుత్వం.. స్థానికులు కలిసి రక్షణ కార్యక్రమాలు చేస్తున్నారు. కానీ మనమూ కూడా పర్యాటకులుగా బాధ్యత తీసుకోవాలి.
ALSO READ: ఇథియెపియా అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం గురించి సంచలన నిజాలు.. శాటిలైట్ చిత్రాలు చెబుతున్నది ఏంటంటే?
Manipur Violence-AFSPA: తుపాకీ రాజ్యం.. సైనిక చట్టాల చాటున బలప్రయోగం.. మణిపూర్ మంటల్లో ఎందుకు కాలి బూడిదవుతోంది?