అమెరికా ద్వంద్వ నీతి: ఇజ్రాయెల్‌కు వేల కోట్లు, భారత్‌పై ఆంక్షలు… లెక్కలేమి చెబుతున్నాయి?

ప్రపంచ రాజకీయాల్లో అమెరికా ఎప్పుడూ తనను తాను ఓ నీతిమంతుడిగా, ప్రజాస్వామ్య పరిరక్షకుడిగా చెప్పుకుంటుంది. కానీ, ఆచరణ విషయానికొచ్చేసరికి వారి వైఖరి తరచూ వివాదాస్పదంగా మారుతుంది. ఒకే సమస్యపై వేర్వేరు దేశాలతో వేర్వేరుగా ప్రవర్తించడం అమెరికాకు కొత్తేమీ కాదు. ఓ వైపు, ఇజ్రాయెల్ చేస్తున్న దాడులకు వేల కోట్ల డాలర్ల ఆయుధాలు సరఫరా చేస్తూ, మరోవైపు రష్యా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేస్తున్నందుకు భారత్ వంటి దేశాలపై ఆంక్షల కత్తి వేలాడదీస్తోంది. ఇంతకీ ఈ పక్షపాతానికి అసలు కారణమేంటి? దీని వెనుక ఉన్న స్పష్టమైన అజెండా ఏమిటో గణాంకాలు స్పష్టంగా చెబుతున్నాయి.

ఇజ్రాయెల్ విషయంలో తిరుగులేని మద్దతు

అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ బంధం కేవలం స్నేహం కాదు, అంతకుమించిన బలమైన వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం. దశాబ్దాలుగా, అమెరికా ఇజ్రాయెల్‌కు ఆర్థికంగా, సైనికంగా అండగా నిలుస్తోంది.

• సైనిక సహాయం: 2016లో కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం, అమెరికా పదేళ్ల కాలానికి ఇజ్రాయెల్‌కు $38 బిలియన్ల సైనిక సహాయాన్ని అందిస్తోంది. అంటే, ప్రతి ఏటా సుమారు $3.8 బిలియన్లు (దాదాపు రూ. 31,000 కోట్లు) ఇజ్రాయెల్ సైన్యం కోసం అమెరికా ఖర్చు చేస్తోంది. ప్రపంచంలో ఏ దేశానికీ అమెరికా నుంచి ఇంత భారీ స్థాయిలో సాయం అందదు.
• రాజకీయ రక్షణ: 1970ల నుండి ఇప్పటివరకు, ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలిలో ఇజ్రాయెల్‌కు వ్యతిరేకంగా ప్రవేశపెట్టిన 50కి పైగా తీర్మానాలను అమెరికా తన “వీటో” పవర్‌తో అడ్డుకుంది. దీనివల్ల, ఇజ్రాయెల్ అంతర్జాతీయ చట్టాలను ఉల్లంఘించినా ఎవరూ ఏమీ చేయలేని పరిస్థితి.

ఈ మద్దతు కేవలం డొనాల్డ్ ట్రంప్ వంటి రిపబ్లికన్లకే పరిమితం కాదు, డెమోక్రాట్లు అధికారంలో ఉన్నప్పుడు కూడా ఇదే పద్ధతి కొనసాగుతుంది. ఎందుకంటే ఈ విధానాన్ని శాసించేది అమెరికా అధ్యక్షులు కాదు, తెర వెనుక ఉన్న కొన్ని శక్తివంతమైన బృందాలు.

తెర వెనుక అసలు సూత్రధారులు ఎవరు?

అమెరికా విదేశాంగ విధానాన్ని, ముఖ్యంగా ఇజ్రాయెల్ విషయంలో, రెండు ప్రధాన శక్తులు ప్రభావితం చేస్తాయి.

1. ఆయుధాల తయారీ కంపెనీలు (Arms Industry): లాక్‌హీడ్ మార్టిన్, రేథియాన్, బోయింగ్ వంటి దిగ్గజ ఆయుధ కంపెనీలకు యుద్ధాలు పండుగ లాంటివి. ఉదాహరణకు, ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ఉపయోగిస్తున్న అత్యాధునిక F-35 ఫైటర్ జెట్లను సరఫరా చేసేది అమెరికాకు చెందిన లాక్‌హీడ్ మార్టిన్ కంపెనీనే. ఈ కంపెనీలు ఎన్నికల సమయంలో రాజకీయ పార్టీలకు మిలియన్ల కొద్దీ డాలర్లు విరాళాలు ఇస్తాయి. తమ వ్యాపారానికి అనుకూలంగా విధానాలు రూపొందించేలా తమ పలుకుబడిని ఉపయోగిస్తాయి.
2. ప్రో-ఇజ్రాయెల్ లాబీయింగ్ గ్రూపులు: అమెరికాలో ఇజ్రాయెల్‌కు మద్దతుగా పనిచేసే కొన్ని అత్యంత శక్తివంతమైన లాబీయింగ్ సంస్థలు ఉన్నాయి. వీటిలో AIPAC (అమెరికన్ ఇజ్రాయెల్ పబ్లిక్ అఫైర్స్ కమిటీ) మరియు CUI (క్రిస్టియన్స్ యునైటెడ్ ఫర్ ఇజ్రాయెల్) ముఖ్యమైనవి. ఒక్క AIPAC సంస్థే ప్రతి ఏటా లాబీయింగ్ కోసం $3 మిలియన్లకు పైగా ఖర్చు చేస్తుందని అంచనా. ఈ సంస్థలు తమకు అనుకూలమైన రాజకీయ నాయకుల ఎన్నికల ప్రచారానికి భారీగా నిధులు సమకూరుస్తాయి, వ్యతిరేకించే వారిని రాజకీయంగా దెబ్బతీస్తాయి. వీరి ప్రభావం ఎంతగా ఉంటుందంటే, ఏ పార్టీ అధికారంలో ఉన్నా ఇజ్రాయెల్ ప్రయోజనాలకు వ్యతిరేకంగా వెళ్లడానికి సాహసించదు.

భారత్, చైనాలపై ఒత్తిడి ఎందుకు?

ఇక రష్యా నుంచి చమురు కొనుగోలు చేస్తున్న భారత్ విషయానికొచ్చేసరికి అమెరికా వైఖరి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంటుంది. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుండి, భారత్ రష్యా నుండి రాయితీపై రోజుకు 1.5 మిలియన్ బ్యారెళ్లకు పైగా చమురును దిగుమతి చేసుకుంటోంది. ఇది పరోక్షంగా రష్యా యుద్ధానికి నిధులు సమకూర్చడమేనని అమెరికా వాదన. అందుకే భారత్ వంటి మిత్రదేశాలపై కూడా ఆంక్షలు విధిస్తామని, సుంకాలు పెంచుతామని బెదిరింపులకు దిగుతోంది.

ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏంటంటే, అమెరికాకు భారత్‌తో వ్యూహాత్మక అవసరాలు ఉన్నాయి, కానీ ఇజ్రాయెల్ విషయంలో ఉన్నంత బలమైన దేశీయ లాబీయింగ్, ఆర్థిక ప్రయోజనాలు లేవు. వారి విదేశాంగ విధానం నైతిక విలువలపై కాకుండా, కేవలం తమ స్వప్రయోజనాలు, ఆర్థిక లాభాలు, రాజకీయ ఒత్తిళ్లపైనే ఆధారపడి ఉంటుందనడానికి ఈ గణాంకాలే నిదర్శనం.

అమెరికా విధానాల్లోని ఈ తేడాకు కారణం వారి “అజెండా” చాలా స్పష్టంగా ఉండటమే. అది ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడటం కాదు, తమ ఆయుధ కంపెనీల లాభాలను, దేశీయంగా తమ రాజకీయాలను శాసించే లాబీల ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడం. అందుకే, ఇజ్రాయెల్ ఎన్ని మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలకు పాల్పడినా వారికి వేల కోట్ల డాలర్ల సహాయం అందుతూనే ఉంటుంది, కానీ తమ ఆర్థిక ప్రయోజనాల కోసం చమురు కొంటున్న భారత్ వంటి దేశాలపై మాత్రం ఒత్తిడి పెరుగుతూనే ఉంటుంది.